Nowy unijny kodeks celny stosuje się od 21 września 2027 r.; uchylono 952/2013

Rozporządzenie (UE) 2026/2108 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 września 2026 r. ustanawia nowy unijny kodeks celnyPodatki i Urząd Unii Europejskiej do Spraw CelnychEuropa oraz uchyla rozporządzenie (UE) nr 952/2013Podatki. Wchodzi ono w życie dnia następującego po jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii EuropejskiejEuropa. Stosuje się je zasadniczo od dnia 21 września 2027 r.Europa, przy czym niektóre przepisy stosuje się wcześniej lub później na podstawie jego art. 287Europa.

Urząd Unii Europejskiej do Spraw Celnych ustanawia się jako organ Unii posiadający osobowość prawnąEuropa, reprezentowany przez dyrektora wykonawczego, z siedzibą w Lille we FrancjiEuropa. Przyczynia się on do opracowywania, obsługi i utrzymywania technologii informacyjnych niezbędnych do procedur celnych, wspiera organy celne w jednolitym stosowaniu przepisów celnych, w szczególności w zakresie zarządzania ryzykiem i kontroli celnych, oraz koordynuje współpracę operacyjną między organami celnymi.

Obok Urzędu tworzy się unijne centrum danych celnych jako zbiór scentralizowanych usług i systemów elektronicznych do celów celnychEuropa, obejmujących formalności celne i kontrole, obliczanie i zgłaszanie długu celnego, unijną opłatę manipulacyjną, podatek akcyzowy i VAT, zarządzanie zabezpieczeniami oraz dozór celny towarów. Importerzy dokonujący sprzedaży na odległość oraz osoby korzystające z systemu IOSS muszą przekazywać lub udostępniać stosowne dane za pośrednictwem centrum danych od dnia 1 lipca 2028 r.Europa. Pozostali importerzy, eksporterzy i osoby odpowiedzialne za procedurę tranzytu mogą korzystać z centrum danych od dnia 1 marca 2031 r.Europa i muszą z niego korzystać od dnia 1 marca 2034 r.Europa, przy czym jego funkcje mają być w pełni operacyjne najpóźniej do dnia 1 lutego 2034 r.Europa. Dotychczasowe akty delegowane i wykonawcze przyjęte na podstawie rozporządzenia (UE) nr 952/2013 stosuje się nadal do czasu ich uchylenia aktami przyjętymi na podstawie nowego kodeksuEuropa.

Kodeks na nowo określa, kto odpowiada przed organami celnymi za przywożone towary. W sprzedaży na odległość importerem jest importer dokonujący sprzedaży na odległość, czyli osoba dostarczająca towary w ramach sprzedaży na odległość lub osoba ułatwiająca sprzedaż na odległośćEuropa. W pozostałych przypadkach importerem jest osoba, która zdecydowała, że towary z państwa trzeciego mają zostać wprowadzone na obszar celny Unii, przy czym przepisy rezerwowe wskazują przewoźnika lub posiadacza towarówEuropa. Towarzyszące rozporządzenie Rady zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 2658/87 wprowadza uproszczone traktowanie taryfowe sprzedaży na odległośćPodatki oraz zmienia rozporządzenie (WE) nr 1186/2009 w celu zniesienia progu zwolnienia z należności celnych dla przesyłek o niskiej wartościPodatki, a sprzedaż na odległość stanowi podstawę zgłaszania wartości celnej metodą wartości transakcyjnejEuropa. Unijna opłata manipulacyjna w stałej kwocie od sztuki towaru jest pobierana za objęcie towarów ze sprzedaży na odległość procedurą dopuszczenia do obrotuEuropa; jest płatna co najmniej raz w miesiącuEuropa, nie podlega zwrotowiEuropa i jest niższa w przypadku towarów zwalnianych ze składu celnego przeznaczonego do sprzedaży na odległośćEuropa.

Spełniający określone kryteria i wiarygodni przedsiębiorcy mogą uzyskać status upoważnionego przedsiębiorcy ze ułatwieniami w procedurach celnych, podlegający monitorowaniu zgodności co najmniej raz na trzy lata. Nowy program podmiotu Trust and Check opiera się na tych kryteriach i dodaje przejrzystość: przedsiębiorcy zapewniają organom celnym dostęp do swoich systemów elektronicznych zawierających dokumentację zgodności i przemieszczania towarów, a w zamian mogą zwalniać towary bez aktywnej interwencji celnej, z wyjątkiem przypadków, w których wymagana jest zgoda przed zwolnieniem na podstawie innych przepisów, oraz mogą odraczać płatność długu celnego.

Dla przedsiębiorstw przemieszczających towary do Unii lub z Unii odpowiedzialność za zgodność, w tym za wymogi pozafinansowe dotyczące produktów, spoczywa wyraźnie na importerze lub eksporterzeEuropa; sprzedawcy i platformy prowadzące sprzedaż na odległość, a nie konsumenci, ponoszą obowiązki importera i opłatę manipulacyjnąEuropa; a procesy celne są stopniowo przenoszone do jednego centrum danych, zastępującego krajowe systemy elektronicznePodatki.

Podstawa prawna: rozporządzenie (UE) 2026/2108, art. 5, 20, 38, 74, 229–231, 284, 285 i 287.