Pobierająca 800+ w opiece naprzemiennej traci rozliczenie samotnego rodzica

Rozwiedziona matka, która dzieli z ojcem sądową opiekę naprzemienną nad trojgiem małoletnich dzieciMF i pobiera na nie świadczenie wychowawcze 800+MF, nie może rozliczać podatku dochodowego od osób fizycznych jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2026 r. i lata późniejszeMF, choć poza tym spełnia definicję osoby samotnie wychowującej. Preferencja z art. 6 ust. 4d ustawy o PIT — podatek obliczony w podwójnej wysokości od połowy dochodów — jest dla niej zamknięta, dopóki stan faktyczny i przepisy nie ulegną zmianieMF.

Matka, rozwódka, podlegająca w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i uzyskująca dochody z pracy opodatkowane według skali, ma czworo dzieci. Najstarsze, urodzone w listopadzie 2005 r., jest pełnoletnie poniżej 25. roku życia, studiuje, pracuje na umowę zlecenia, ma orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny oraz zależy od jej codziennego wsparcia organizacyjnego, emocjonalnego i finansowego, mieszkając poza domem w związku z nauką. Troje młodszych dzieci, urodzonych w czerwcu 2011 r., maju 2014 r. i lipcu 2017 r., przebywa po tygodniu u każdego z rodziców na podstawie wyroku sądu z 2022 r.MF, który pozostawił władzę rodzicielską obojgu rodzicom; dzieci są zameldowane pod jej adresem, ona organizuje ich opiekę medyczną i naukę, a na mocy porozumienia z ojcem to ona pobiera świadczenie 800+ na całą trójkęMF.

Sytuacja pełnoletniego dziecka nie była problemem. Dziecko otrzymujące zasiłek pielęgnacyjny albo rentę socjalną mieści się w art. 6 ust. 4c pkt 2, a faktycznie samotna opieka matki nad tym dzieckiem — ojciec płaci jedynie 475 zł alimentów miesięcznie i nie uczestniczy w wychowaniu, leczeniu ani codziennym wsparciu — nie została zakwestionowana. Preferencja upada natomiast na trojgu małoletnich: art. 6 ust. 4f odmawia jej, gdy rodzic wychowuje dziecko wspólnie z drugim rodzicem w opiece naprzemiennej, a świadczenie 800+ ustalono obojgu rodzicom na podstawie art. 5 ust. 2a ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieciMF. Ponieważ matka zarówno dzieli opiekę naprzemiennąMF, jak i pobiera świadczenieMF, spełniona jest przesłanka negatywnaMF. W tym ujęciu, gdy świadczenie pobiera tylko jedno z rodziców, prawo przysługuje temu, które go nie pobiera.

Sama opieka naprzemienna nie jest przeszkodą: muszą zbiec się wspólna opieka naprzemienna i świadczenie z art. 5 ust. 2a. Wyłączenia z art. 6 ust. 8 tu nie wystąpiły — ani matka, ani dzieci nie stosowali podatku liniowego, ryczałtu, podatku tonażowego ani ulgi stoczniowej — co pozostawia art. 6 ust. 4f jako podstawę odmowy; preferencja musi jedynie zaistnieć w którymś momencie roku, a nie trwać przez cały rok.

Doradcy powinni zatem sprawdzić, kto pobiera świadczenie 800+, zanim zgłoszą rozliczenie samotnego rodzica dla klienta w opiece naprzemiennej, i zweryfikować wybór, jeżeli układ świadczenia się zmieni. Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie podatnika, którego stan zgadza się z wnioskiem, na podstawie art. 14k–14nb Ordynacji podatkowej.

Podstawa prawna: art. 6 ust. 4c–4f i art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.